Hava hafif yağmurlu…

Nem %87, rüzgâr 45 km/s
İstanbul Kadıköy, Kızıltoprak’dayız.
Tarih 29 Kasım 2018

Tayyareci Vecihi Hürkuş Müzesi Derneği üyeleri ve Vecihi Hürkuş Dostlarıyla birlikteyiz. Akşam, maç yapılacakmış. Saat 15.30 çevredeki yollardan kapatılanlar mı ararsınız, tek şerite indirilmiş ana cadde mi? Ya maç delisi olacaksınız ya önceden başınızdan geçmiş olacak ya da işiniz gücünüz olmayacak. Arabada oturacaksınız duran trafikte ama saatinize hiç bakmayacaksınız.

Vecihi Hürkuş Anıtı 2013 yılında 5 Mayıs günü açıldığından beri dernek olarak “27 Eylül Türkiye Sivil Havacılık Günü” ve ilk Türk özel havayolu şirketimiz Hürkuş Hava Yolları’nın kuruluş günü olan 29 Kasım’da anma ve kutlamalarımızı Vecihi Hürkuş Anıtı’nda yapıyoruz. Orada buluşmak, toplanmak bize güç ve gurur veriyor.

 

Soğuk, yağmurlu sert rüzgârlı bir gün.

Gene oradan, önünden geçenler anıtın sütunlarına yapışkanlı etiketlerle kültürel ve sportif imzalarını atmışlar. İlk işimiz etiketleri sökmeye, temizlik yapmaya çalışmak, madeni para, anahtar gibi metallerle kazımaya çalışıyoruz. Neyse ki yapışkanı ucuz ve endişe ettiğimiz yağmur, işimizi kolaylaştırmış.

Flamamızı anma için hazırlamaya çalışıyoruz. Yelken gibi şiştikçe elimizde tutmaya karar veriyoruz. Anma etkinliğine katılanlara hoş geldiniz dedikten sonra Gazi Tayyareci Vecihi Hürkuş anısına hava şehit ve gazilerimiz, kahramanlarımız için saygı duruşundayız. Ruhları şâd olsun.

Anıtın önündeyiz. Her zaman olduğu gibi renkli küçük çiçeklerimiz var. Saplarından ve yapraklarından arındırılmış. Çelenk, buket koyamıyoruz oraya. Arkamızı dönerken yok oluveriyorlar. Vecihi Hürkuş Dostlarının serptiği çiçekleri sert rüzgâr savuruyor, dostları çiçekleri yeniliyor.

Bugün neden önemli?

Türk havacılık tarihinde derin ve anlamlı izler, eserler bırakan, yol açan, aydınlatan, ilkleri başaran Vecihi Hürkuş, 64 yıl önce ilk Türk havayolu şirketini HÜRKUŞ HAVA YOLLARI adıyla kurdu. Vecihi Hürkuş, Devlet Hava Yolları (DHY/THY) tarafından elden çıkartılmak üzere ihale edilen uçakları, parası olmadığı için Ziraat Bankası’ndan aldığı kredi ile satın aldı. İhale şartlarında uçakların uçuşa elverişli olduğu belirtilmesine rağmen, teslim aldığında gerçekle yüzleşti. O, son bakımlarını yapıp uçuşlara başlamak düşüncesindeydi. İlk Türk havayolu şirketi olarak çok ve iyi çalışmalıydı. Başkaca kişi ve kurumlara da örnek olmalıydı.

Uçaklara eşinin, çocuklarının ve torununun adını verdi (TC-HAD, TC-GÜL, TC-SEV, TC-PER, TC-ALİ gibi). Ama Hürkuş Hava Yollarında ilk uçağına TC-BİS adını verdi. Besmelenin ilk hecesi.

 

Ücret? Ücret alamazsın!

Uçakları hazır hale getirmek için boğuşuyordu ama zaman hızla akıyordu. İlk seferlerini yapamadan banka kredisinin taksitleri gelmeye başladı. Zor dönemin son başlangıcı bu günlerdi. İlan etti: İstanbul-Ankara-İzmir arasında uçacaktı. Hayır! Dediler. O hatlarda DHY uçakları uçuyor. Sen kendine yeni hatlar aç. İstanbul-Zonguldak (Çaycuma) / İstanbul-Bursa hattını açtı. Bir süre sonra DHY ben Bursa-İstanbul hattını açıyorum, çekil! dedi. Çeşitli gerekçelerle yolcu taşıması zaman zaman yasaklandı. O dönemlerde gazeteler İstanbul’da basılır, gazete kamyonlarıyla Anadolu’ya geceler boyunca taşınırdı. Vecihi Bey, yasaklama, izin verilmemesi durumlarında uçakla İstanbul’dan İzmir’e gazete taşıdı. İzmir, günlük gazeteye alıştı. Vecihi Bey; İzmir’e gazete getiriyorum. Dönerken boş geliyorum, yolcu alabilir miyim dedi. Çok düşünüp hemen karar verdiler. Alabilirsin… Ücret? Ücret alamazsın!

 

Türkiye’de ilk uçak kaçırma olayı.

Hürkuş Hava Yollarının bir uçağı TC-HAD uçak korsanı tarafından kaçırılmıştır. Vecihi Bey’in yanında çalışan pilot Fevzi, Bursa’da stat üzerinde reklam uçuşu yaparken, tribünde eski kız arkadaşını görür, başlar alçaktan gösteri uçuşu yapmaya… Heyecandan, tedbirlerinden vaz geçer. Emniyetsiz uçuş sırasında tekerlekleri tellere takılır. Uçak düşer. Pilot yaralanır. Uçak kullanılamaz hale gelir. Vecihi Bey, pilotun hastane masraflarını öder. Uçak sigortalıdır ama sigorta şirketi, akrobasi yapılması sırasında kaza olduğundan uçak bedelini ödemez. Bir uçağını böyle kaybeder Vecihi Hürkuş.

Pilot Fevzi, iyileşince Vecihi Bey’e gider. Hastane günlerine ait maaşını ister. İsteği olmayınca doğru alana gider, yanına bir pilot arkadaşını alır ve uçağı Bulgaristan’a kaçırır. Bir yıl önce bir Bulgar subayı pilot bir uçak kaçırarak Türkiye’ye iltica etmiştir. Pilot Fevzi büyük itibar görür ama sonra cezalandırılır.  Vecihi Hürkuş kaçırılan uçağını geri almak için çok uğraşır. Olaydan 2 ay sonra uçağını alabilir ama 5.000,- Leva alan kirası ödeyerek…
İşte HÜRKUŞ HAVA YOLLARI, işte satır başlarının ilk bölümü. 64 Yıl öncesinde gerçekleşen bir ilkin özeti.

 

Saygıyla, özlemle anıyoruz.

64 yıl sonra da Hürkuş Hava Yollarını anlatarak da Vecihi Hürkuş’u saygıyla, özlemle anıyoruz.
Tayyareci Vecihi Hürkuş Müzesi Derneği; Hürkuş Hava Yollarının kuruluş yıl dönümünde 29 Kasım 2007 tarihinde kuruldu. Kuruluş yıl dönümümüzde kurucularımızı saygıyla, Onursal üyelerimiz Gönül Hürkuş Şarman, Sevim Hürkuş Maxson, Perran Hürkuş Ülgen’i, Ebediyete intikal eden üyelerimizi şükran ve minnetle anarken, bugün; üyelerimizle gurur duyarak, gönüllü olarak üstlendiğimiz görevimizi en iyi biçimde yürütmeye çalışıyoruz.

Nice yıllara,

Pin It on Pinterest

Share This

Bunu Paylaş

Bu sayfayı takipçilerinle paylaş!