15 MAYIS HAVA ŞEHİTLERİNİ ANMA GÜNÜ VE VECİHİ HÜRKUŞ

15 MAYIS HAVA ŞEHİTLERİNİ ANMA GÜNÜ VE VECİHİ HÜRKUŞ

15 MAYIS HAVA ŞEHİTLERİNİ ANMA GÜNÜ VE VECİHİ HÜRKUŞ

 

İLK HAVA ŞEHİTLERİMİZ:

Yüzbaşı Mehmet Fethi Bey, Üsteğmen Sadık Bey, Teğmen Nuri Bey

“Ben henüz tayyareci değildim, çocukluk hayatımın çılgın çağlarını yaşıyordum. Beni daha 1914 yılında havacılarımız arasına çeken hadise Tayyareci Fethi, Sadık ve Nuri Bey’lerin Mısır seyahatlerinde şehadetleri olmuştu. Daha küçükten beri kabına sığmayan bir enerji tahsilimi teknik bir mecraya sokmuştu. Sporun her nev’inden zevk alıyordum. El işleri bakımından minyatür tayyare modellerim daha o zamandan göze çarpıyordu. Yaradılış itibariyle de çevik, atletik, biraz da hırçın bir çocuktum. Havacılık hakkındaki düşüncelerim hudutsuz gökler kadar genişti. Uçmak arzum önüne geçilemeyen bir tuğyan halinde benliğimi sarmıştı.”

Diye başlar Vecihi Hürkuş 1942 yılında yayınladığı “Havada” kitabının ilk bölümlerinde.

Türk havacılığının ilk büyük cesaret ve güç gösterisi 1914 yılında yapılmıştır. Planlanan İstanbul-Kahire seferi. Pilot Yüzbaşı Fethi Bey ve rasıt Yüzbaşı Sadık Bey, uçaklarının 27 Şubat 1914 tarihinde, Teğmen Nuri Bey’in uçağının da 11 Mart 1914 günü düşmesi nedeniyle seyahat tamamlanamamıştır. İlk hava şehitlerimizin kabirleri Şam’da Eyyübi Türbesinde bulunmaktadır.

Fotoğraf: İlk Türk Hava Şehitlerinin Türbesi, kaynak medyagündem

İLK HAVA ŞEHİTLERİ ANITI / FATİH

Neredeyse bütün yurdu saran bu acıyı hafifletmek ve hava şehitleri anmak üzere İstanbul Fatih’te bir anıt yapımına aynı yıl başlanmıştır. Temeli 2 Nisan günü atılan anıt, 1916 yılında tamamlanmış ve anıtın açılışında tören yapılarak ilk hava şehitlerimiz; Fethi, Sadık ve Nuri Bey anılmıştır.

1926 yılından itibaren Türkiye Tayyare Şehitlerini Anma Günü düzenlenerek hava şehitleri anılmıştır. O dönemde her yıl 27 Ocak günü Türkiye Tayyare Şehitlerini Anma Günü olarak törenler yapılmaktadır.

1935 yılında THK 6. Kurultayında 15 Mayıs Hava Şehitlerini Anma Günü olarak kabul edilmiştir.

Fotoğraf: Hava Şehitleri Anıtı eski ve son hali

27 Ocak 1923 KAHRAMAN FAZIL’IN ŞEHADETİ

Vecihi Hürkuş’un satırlarıyla:

“Türk Havacılığı için acı bir haberin yayıldığı elim bir gündü. Büyük Fazıl, talebesi Emin ile bir kaza neticesinde şehit düştüler. İçimi yakan bu haberle ben, şahsen bir dost kayıp etmekle beraber havacılığımızın da genç bir kahramandan mahrum kaldığına çok üzülmüştüm. Hatıra notlarımın o güne tesadüf eden sahifesini tıpkı kardeşimin sahifesi gibi siyah bir çerçeveye gömmüştüm. Filhakika çok haklı idim. Fazıl, ismine yakışan bir fazıla malik ve havacılığımızın o zaman en olgun bir elemanı idi. Uçuşundan ziyade, Türk havacılığı ilminden istifade edebilirdi.

“O, birkaç talebenin değil, fakat hepimizin hocası idi. İşte bu acı içinde ben milli havacılığımız namına için için yandım. Senelerce düşman üzerinde kahramanca çarpışarak ölüm tehlikelerini yenen bu aziz genç, küçük bir kazanın kurbanı olmuştu…”

Vecihi Hürkuş, 1923 ajandası 29 Ocak tarihli notu:

“Çok acı bir gündür. Fazıl’ın ve Emin’in şehadeti haberi bizi çok meyus etti.”

Fotoğraf: Fazıl Bey, Vecihi Hürkuş‘un Günlüğünden

 İLK TÜRK KADIN HAVA ŞEHİDİ ERİBE:


Vecihi Hürkuş
’un kızı (yeğeni) Eribe Hürkuş ilk kadın hava şehidimizdir. 29 Ekim 1936 tarihinde Cumhuriyet Bayramı gösterileri için hazırlanan Türkkuşu ekibinde yer alan Eribe; paraşüt atlayışı için uçaktan atlamış ancak paraşütü açılmadığı için yere çakılmıştır. Derhal ameliyata alınan Eribe Hanım kurtarılamamış ve 30 Ekim 1936 günü, 18. Doğum gününde şehit olmuştur. Kabri Ankara Cebeci Şehitliği’ndedir.

Her 15 Mayıs günü Hava Şehitlerini Anma Töreni düzenleyen, onların yüreğimizdeki yerini sağlamlaştıran kurumlara şükranlarımızı sunuyor ve tüm hava şehitlerimizi saygı ile anıyoruz.

15 Mayıs 2018 Hava Şehitlerini Anma Günü Fotoğrafları

HAVA ANMA GÜNÜ DEĞİŞİKLİKLERİ:

  • 1916: Hava Şehitleri Anıtı açılış günü tören yapılmış ve Hava Şehitleri anılmıştır.
  • 1926 yılına kadar özel bir anma yapılmamıştır.
  • 19261935 döneminde 10 yıl 27 Ocak gününde anma yapılmıştır.
  • 1935 yılından itibaren 15 Mayıs gününde anma yapılmaktadır.
  • Her ne kadar kara, deniz ve hava şehitlerinin tek günde anılması kararı alınmışsa da 15 Mayıs Hava Şehitlerini Anma Günü özenle yapılmaya devam edilmektedir.
Uçak Kazası!

Uçak Kazası!

15 Ağustos günü bir Viking uçağının Blackbusha hava alanına mecburi iniş yapmasıyle otuz yedi kişinin hayatı kurtarılmıştır. Viking, otuz iki yolcu, beş kişilik mürettebatı ile Nis’ten İtalya’ya gidiyordu. Uçağın havalanmasından on beş dakika sonra motorda çıkan bir arıza yüzünden pilot A. Anderson tek motorla Blackbushe alanına dönmeye karar vermiştir.

İnişte uçağın yere çarpması üzerine alevler etrafı sarmıştır. Bu sırada hostes Beryl Rothwell yolculara kuşaklarını çözmelerini söylemiş ve kapıyı açarak yolcuları dışarı çıkarmıştır. Mürettebatı uçağı lüzumu halinde kullanılan kapıdan terk etmişlerdir. Uçağı en son terk eden fedakâr hostes olmuştu. Onun çıkmasından bir saniye sonra alevler uçağın her tarafını kaplamıştır. Altı yolcu ve mürettebattan üç kişi hastahaneye kaldırılmışsa da durumları tehlikeli değildir. Yolcular arasında bir gün önce evlenmiş ve balaylarını geçirmek üzere Nis’e giden Stafford’lu bir çift de bulunmaktaydı.

(Kaynak: 1954 1000 Resimli Hayat Sayı: 30 / TVHMD Arşivi)

Bir Reklâm

Bir Reklâm

Türk Hava Kurumu Uçak Fabrikası

Etimesğut – Ankara

Fabrikanın proje ve imalâtını yaptığı akrobasi Talim Tayyaresi
Tesviye, Kaynak, Döküm, Galvano plasti, Saç, Doğrama, Dahili Tezyinat, Mobilye, Otomobil Karoseri ve Döşemesi, Şasi ve Motor Tâmir işleri ile, Malzeme fiziki özellikler tayini, bazı sınai kimya tahlilleri üzerinde sipariş kabul etmektedir.

 

(Kaynak: Havacılık ve Spor Aylık Dergi Sayı:396 Ekim 1948 / TVHMD Arşivi)

Okullarımızda Havacılık Çalışmaları

Okullarımızda Havacılık Çalışmaları

Okullarımızda Havacılık

İzmir’de 1943-1944 ders yılı içinde paraşüt kulesinden en çok atlayış yapacak öğrenciye verilmek üzere Türk Hava Kurumu tarafından konulan Atatürk büstünü (262) atlayış ile Cumhuriyet Kız Enstitüsünden Zuhal UÇMAN kazanmıştır.

Yukarıdaki resimde okullararası birincisi, Sayın Vali Şefik Soyer‘in elinden mükafatını alırken görülmektedir.

Altta; İzmir müsabakalarında birinciliği kazanan ikinci tip model uçak.

Kaynak: Havacılık ve Spor Aylık Dergi / Sayı 345 Temmuz 1944 / TVHMD Arşivi)

Pin It on Pinterest